συμπτώματα, διάγνωση & σύγχρονη αντιμετώπιση

Τα κατάγματα γνάθου αφορούν κατάγματα της κάτω ή/και της άνω γνάθου. Προκύπτουν από πτώσεις, αθλητικές κακώσεις ή τροχαία, χειροδικίες. Η προτεραιότητα είναι η ασφάλεια του ασθενούς, η αποκατάσταση της σύγκλεισης και της μάσησης, καθώς και το άριστο αισθητικό αποτέλεσμα με όσο το δυνατόν πιο ήπιες τεχνικές. Στην OV CLINIC, υπό τον Δρ. Αντώνη Τσέκο (γναθοπροσωπικό χειρουργό), εφαρμόζονται τεκμηριωμένα πρωτόκολλα διάγνωσης και θεραπείας.

Πότε πρέπει να σας δει άμεσα ειδικός

• Πόνος, ευαισθησία, οίδημα  στη γνάθο μετά από τραυματισμό
• Δυσκολία στο άνοιγμα/κλείσιμο στόματος ή διαταραχή στη σύγκλειση («δόντια δεν εφαρμόζουν σωστά»)
• Ασυμμετρία προσώπου, παραμόρφωση ή ψηλαφητή κινητικότητα οστού
• Αιμωδία κάτω χείλους/πηγουνιού (υποψία κάκωσης γενειακού νεύρου)
• Συνοδά οδοντικά τραύματα ή αιμορραγία/θλαστικά τραύματα στο στόμα

Σε βαριές κακώσεις προέχει η σταθεροποίηση ζωτικών λειτουργιών, ακολουθεί εξειδικευμένη εκτίμηση και αποκατάσταση.

Η διαδικασία στο ιατρείο/κλινική

1. Κλινική εκτίμηση (πόνος, παραμόρφωση, σύγκλειση, νευρολογικά ευρήματα).
2. Απεικόνιση: πανοραμική, CBCT/CT για ακριβή εντόπιση γραμμών κατάγματος και σχεδιασμό θεραπείας.
3. Εξατομικευμένο πλάνο: συντηρητική αντιμετώπιση (ανάταξη- ακινητοποίηση) ή χειρουργική ανάταξη οστεοσύνθεση (ORIF).
4. Θεραπεία: Ανάταξη, διαγναθική ακινητοποίηση (MMF) όπου ενδείκνυται ή οστεοσύνθεση με μικροπλάκες/βίδες τιτανίου μέσω διακριτικών, κατά κανόνα ενδοστοματικών τομών.
5. Φροντίδα μαλακών μορίων/συρραφή θλαστικών /αποκατάσταση δοντιών και πρόληψη λοίμωξης σε ανοικτά κατάγματα.
6. Παρακολούθηση: έλεγχοι σύγκλεισης, επούλωσης και νευρικής λειτουργίας, οδηγίες διατροφής και υγιεινής.

Τύποι καταγμάτων & αντιμετώπιση

Κατάγματα κάτω γνάθου (συμφύση/παρασυμφύση, σώμα, γωνία, κλάδος)

• Συμπτώματα: πόνος, κινητικότητα τμημάτων, οδοντικά τραύματα, διαταραχή στη σύγκλειση.
• Θεραπεία: Ανάταξη-Οστεοσύνθεση με πλάκες/βίδες τιτανίου, MMF προσωρινά όπου χρειάζεται.
• Στόχος: σταθερότητα, σωστή σύγκλειση και ταχεία πόρωση και επιστροφή στη λειτουργία.

Κονδυλικά κατάγματα (αυχένας/κεφαλή κονδύλου)

• Συμπτώματα: περιορισμός ανοίγματος, πόνος/ευαισθησία μπροστά από το αυτί, παρέκκλιση κατά το άνοιγμα, διαταραχή σύγκλεισης .
• Αντιμετώπιση: συνήθως συντηρητική (Χωρίς διαταραχή σύγκλεισης: λειτουργική αποκατάσταση με ασκήσεις/φυσικοθεραπεία. Σε διαταραχή σύγκλεισης: MMF προσωρινά), σε επιλεγμένα περιστατικά χειρουργική αποκατάσταση.
• Στόχος: επαναφορά λειτουργίας ΚΓΔ και πρόληψη αγκύλωσης /ασυμμετρίας.

Παθολογικά κατάγματα (σε κύστεις/όγκους)

• Αιτία: υποκείμενη οστική βλάβη που εξασθενεί τη γνάθο.
• Αντιμετώπιση: ογκοχειρουργική /κυστεκτομή κατά περίπτωση και αποκατάσταση κατάγματος.

Κατάγματα άνω γνάθου (Le Fort I/II/III)

• Κλινικά σημεία: κινητικότητα μέσου τριτημορίου, επίσταξη-ρινοραγία, εκχύμωση υποκογχικά/ρινικά, αλλαγή σύγκλεισης, δυσχέρεια αεραγωγού.
• Αντιμετώπιση: Χειρουργικές ανατάξεις και οστεοσύνθεση με πλάκες/πλέγματα, προσοχή σε οφθαλμικές/ρινικές δομές.
• Διαχείριση: συχνά διεπιστημονική με ΩΡΛ/οφθαλμίατρο όπου απαιτείται.

Μετεγχειρητική φροντίδα & αποκατάσταση

• Πόνος/οίδημα: συνήθως ήπια έως μέτρια αγωγή, πάγος και ανύψωση κεφαλής τις πρώτες 48 ώρες.
• Διατροφή: υγρές/μαλακές τροφές, σταδιακή επάνοδος σε κανονική μάσηση σύμφωνα με τις οδηγίες.
• Στοματική υγιεινή: προσεκτικό βούρτσισμα, στοματόπλυμα, φροντίδα ραμμάτων/τομών.
• Άσκηση: ήπια κινητοποίηση γνάθου, αποφυγή τραυματισμών/άθλησης επαφής έως την πώρωση.
• Νεύρα: η αιμωδία συνήθως υποχωρεί μέσα σε εβδομάδες–μήνες, απαιτείται παρακολούθηση.
• Έλεγχοι: προγραμματισμένοι επανέλεγχοι για σύγκλειση/επούλωση, αφαίρεση MMF/εξαρτημάτων όπου έχει εφαρμοστεί.